فونداسیون

فونداسیون وظیفه تحمل و انتقال بارهای وارده از سازه به خاک زیرین را دارد و معمولا از آرماتورهای فولادی و بتنی ساخته می شود. فونداسیون ها در انواع گسترده، نواری و منفرد هستند و هر کدام دارای ویژگی ها و کاربرد مخصوص به خود هستند و از لحاظ اجرایی تفاوت های اندکی با هم دارند.

فونداسیون یا پی، بخش حیاتی و اساسی ساختمان است که برای انتقال وزن و بار ساختمان به زمین طراحی و اجرا میشود. عواملی مانند بارهای ساختمانی، شرایط خاکی و عمق زیر سطح زمین، شکل و نوع پی را تعیین میکنند. در مواردی که بارهای ساختمانی سنگین هستند، از پی‌ های عمیق استفاده میشود تا بتوانند بار ساختمان را به صورت موثری به زمین منتقل کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره انواع فونداسیون ‌ها، توصیه میشود مقاله را به صورت کامل مطالعه نمایید.

فونداسیون چیست؟

ساختمان ‌ها در طول عمر خود با بارهای عمودی و افقی مواجه میشوند که باید به طور مطمئن به خاک مقاوم زیر سازه منتقل شوند. پی های قوی و مناسب، بارها را به زمین منتقل کرده و جلوی ناپایداری و آسیب به ساختمان را میگیرند. به عبارتی ساختمان را در برابر نیروهای جانبی مانند نیروی باد و یا زلزله مقاوم میکنند. اگر پی ضعیف باشد، ساختمان ممکن است خم شده، تراکم یا ترک در سازه به وجود آید و در نتیجه استحکام ساختمان کاهش یابد. برای اطلاع از هزینه تخریب ساختمان به لینک قبل مراجعه کنید.

علاوه بر انتقال بارها، پی ‌ها برای محافظت از ساختمان در برابر تأثیرات عوامل زمینی بسیار مهم هستند. تغییرات رطوبتی خاک، انقباض و انبساط، نفوذ آب و حرکات زمینی از جمله عواملی هستند که میتوانند به ساختمان آسیب برسانند. پی ‌های صحیح و مناسب، این تأثیرات را کاهش میدهند و ساختمان را در برابر آنها محافظت میکنند. به عنوان مثال، در مناطق با خاک رسی که به طور معمول آب را جذب میکنند و متورم میشوند، پی ‌ها باید به گونه‌ ای طراحی شوند که تأثیر این تغییرات رطوبتی را کاهش دهند و از تغییر شکل ساختمان جلوگیری کنند.

در کل، پی ‌ها علاوه بر انتقال بارها به زیربنای زمینی، نقش مهمی در استحکام و پایداری ساختمان دارند. طراحی و اجرای یک پی صحیح و مناسب میتواند از پوسیدگی و نشت آب جلوگیری کند، بارها را به طور مطمئن به زیربنای زمینی منتقل کرده و در نتیجه استحکام و پایداری ساختمان را تضمین کند.

انواع فونداسیون

همان طور که در بخش قبلی مقاله گفتیم، با در نظر گرفتن خواص مکانیکی خاک و عوامل زمینی محل ساخت، پی باید به گونه ‌ای طراحی شود که تغییر شکل ناخواسته ساختمان به حداقل برسد. بنابراین پی ها بسته به نوع سازه و شرایط ساختمانی به دو دسته سطحی و عمیق تقسیم بندی میشوند.

پی سطحی، به پی ای گفته می شود که در عمق کمتری نسبت به پی های عمیق اجرا میشوند و در نزدیکی سطح زمین قرار میگیرند. این نوع پی به 5 دسته تقسیم میشود:

1. پی سطحی از نوع نواری:

پی نواری شامل یک نوار طولانی از بتن مسلح است که در طول ساختمان قرار میگیرد. این نوع پی برای توزیع بارهای ساختمان به طور یکنواخت بر روی خاک استفاده میشود.

2. پی سطحی از نوع منفرد:

 پی منفرد شامل یک پی سطحی است که به صورت جداگانه برای هر ستون یا پایه ساختمان اجرا میشود.

3. پی سطحی از نوع  باسکولی:

وقتی دو ساختمان مجاور به یکدیگر نزدیک هستند، ممکن است پی یکی از ساختمان ‌ها به ساختمان دیگری محدود شود. به عبارت دیگر، زمانی که محدودیت فضا باعث شود که ستون در مرکز پی قرار نگیرد از  پی باسکولی می بایست استفاده کرد. همچنین میتوانید برای اطلاع از نحوه ساخت سقف ساختمان به لینک قبل مراجعه کنید.

4. پی سطحی از نوع مرکب:

این نوع پی زمانی استفاده میشود که ستون ‌های مختلف ساختمان در نقاط مشخصی به یکدیگر نزدیک هستند و در نتیجه پی های سطحی این ستون ‌ها با یکدیگر همپوشانی دارند.

5. پی سطحی از نوع گسترده:

پی گسترده شامل یک پی بزرگ است که به صورت یکپارچه در طول ساختمان اجرا میشود. این پی ‌ها معمولاً برای ساختمان ‌هایی با بارهای سنگین و خاک ‌های نرم استفاده میشوند.

پی عمیق برای انتقال بارها به عمق‌ های بیشتر از سطح خاک طراحی میشود. این نوع پی به 3 دسته تقسیم میشود:

1. پی عمیق از نوع شمعی

پی شمعی، با انتقال بارها به عمق ‌های مستحکم ‌تر از خاک، پایداری سازه را افزایش میدهد. همچنین، این سازه قادر به تحمل بارهای سنگین و نیروهای لحظه ‌ای میباشد.

2. پی عمیق از نوع پایه ای

پی عمیق از نوع پایه ‌ای، یک روش ساخت پی است که بارهای سازه را به عمق ‌های بزرگتر از سطح زمین منتقل میکند. در محل پروژه یک گودال استوانه‌ ای ایجاد میشود و پی در داخل آن قرار میگیرد. استفاده از این نوع پی معمولاً در شرایطی مناسب است که عمق لایه سخت زمین بیشتر از ۵ متر نباشد.

3. پی عمیق از نوع صندوقی

پی صندوقی به صورت یک سازه بتنی بزرگ در عمق زمین ساخته میشود. تفاوت اصلی بین پی صندوقی و پی پایه ‌ای در ظرفیت باربری آنها است. به عبارت دیگر، پی صندوقی نسبت به پی پایه ‌ای قادر است بارهای سنگین ‌تری را تحمل کند.

مراحل اجرای فونداسیون

اگر پی به درستی اجرا نشود، ممکن است باعث کاهش استحکام و پایداری ساختمان شود و در نهایت خطر سقوط و خرابی ساختمان را افزایش دهد. بنابراین، به منظور جلوگیری از این مشکلات، لازم است مراحل اجرای پی که در ادامه شرح دادیم، به درستی انجام گیرد. برای دریافت اطلاعا کامل پایدارسازی گود به لینک قبل مراجعه کنید.

اولین مرحله اجرای پی: آرماتوربندی

این مرحله شامل طراحی و نصب شبکه ‌ای از آرماتورها است. آرماتورها به عنوان توری ‌های فلزی با ابعاد و قطرهای مشخصی تهیه میشوند. قطع، خم و برش میلگردها اگر به درستی و با دقت انجام گیرد، نه تنها به اجرای صحیح و اصولی پی کمک میکند، بلکه از هدر رفت میلگردها نیز جلوگیری میشود. این عامل در  نهایت منجر به کاهش هزینه ‌ها و بهبود کیفیت اجرای پی میگردد.

دومین مرحله اجرای پی: قالب بندی

قالب ‌بندی پی به منظور حفظ شکل و شکل ‌دهی صحیح بتن استفاده میشود. قالب‌ ها معمولاً از بلوک ‌های چوبی یا فلزی با ابعاد و شکل ‌های مورد نیاز ساخته میشوند. ابعاد و ضخامت قالب ‌ها باید به گونه ‌ای باشد که بتوانند وزن و فشارهای وارده را تحمل کنند. از طرفی قالب‌ ها باید صحیح و محکم باشند تا هیچ گونه نشتی از شیره بتن رخ ندهد.

سومین مرحله اجرای پی: بتن ریزی

در این مرحله، بتن به داخل قالب ‌ها ریخته میشود. بتن معمولاً از ترکیبی از سیمان، ماسه، شن و آب است. بتن باید به صورت یکنواخت و با کیفیت مناسب ریخته شود تا بتواند نیروها و وزن ساختمان را به طور مؤثر تحمل کند.

چهارمین مرحله اجرای پی: بازکردن  قالب‌ ها

پس از مدتی که بتن پی به خوبی تثبیت شد، قالب ‌ها باز و از بتن جدا میشوند. اما بهتر است با استفاده از گونی کنفی خیس یا پلاستیک، بتن را بپوشانید. این لایه پوششی به بتن کمک میکند تا رطوبت خود را حفظ کند و از خشک شدن زود هنگام جلوگیری کند.

مراحل قبل از اجرای فونداسیون

انجام مراحل قبل از اجرای پی را جدی بگیرید چون به شدت در استحکام و پایداری ساختمان تأثیرگذار هستند. در ادامه این مراحل مهم را توضیح دادیم:

مرحله اول: آماده سازی زمین

قبل از شروع به ساخت و ساز، لازم است کارهای آماده‌ سازی زمین انجام شود. ابتدا، باید نوع خاک و سطح آب‌ های زیرزمینی را بررسی و بستر مناسبی برای ساختمان‌ سازی انتخاب کرد. سپس، ناهمواری‌ های زمین را هموار کرد تا بتوان نقشه را به درستی اجرا و ساختمان را احداث کرد. در این مرحله، پوشش گیاهی را حذف و ریشه درختان را از زمین جدا کرد. در صورت لزوم، گودبرداری با عمق مورد نیاز انجام شود. برای تعیین عمق گودبرداری میتوان از دوربین نقشه ‌برداری یا شیلنگ تراز استفاده کرد. امروزه استفاده از شیلنگ تراز کمتر شده است، اما قبل از استفاده از آن باید اطمینان حاصل کرد که هوا در داخل آن حذف شده است. راه کار این است که اگر سطح آب در دو سر شیلنگ برابر بود، یعنی هیچ حباب هوایی در آن وجود ندارد.

مرحله دوم: اندازه گیری ابعاد پروژه

قبل از شروع به اجرای پی، یکی از مراحل اصلی این است که حد و مرزهای ملک بررسی شود. این مرحله معمولاً در ارتباط با پروانه ساختمانی و نقشه ‌های مصوب مربوطه قرار میگیرد. با بررسی و رعایت محدوده ساختمانی مجاز و تأیید شده در نقشه ‌ها و مجوزها، میتوانید پی را در این محدوده اجرا کنید و ساختمان خود را بر پایه این مجوزهای قانونی بنا کنید.

مرحله سوم: آماده سازی سطح پی با بتن مگر

در این مرحله، گود (زمینی که پی روی آن قرار میگیرد) به صورت کروم بندی شده، یعنی با تراز و صافی مناسب آماده میشود و سپس لایه ‌ای از بتن مگر به ارتفاع حدود 10 سانتی ‌متر روی کف گود اجرا میشود. همان طور که میدانید، با تراکم خاک و مرطوب کردن آن قبل از ریختن بتن مگر، جلوی جذب آب بتن توسط خاک گرفته می شود و بدین ترتیب بتن معیوب نخواهد شد.

تفاوت پی و فونداسیون در چیست؟

فونداسیون یا شالوده یک سازه است که برای توزیع بار ساختمان به زمین و پایه‌ گذاری مناسب استفاده میشود. همچنین، فونداسیون خود دارای پی و شناژ است. بدین صورت که، پی ‌ها به عنوان عناصر جداگانه درون فونداسیون قرار میگیرند و وظیفه انتقال بار ستون ‌های ساختمانی به زمین را بر عهده دارند.

بنابراین، پی جزی از سیستم کلی فونداسیون به حساب می آید و به عنوان یک عنصر انتقال بار مورد استفاده قرار میگیرد، در حالی که فونداسیون برای توزیع بار و پایه ‌گذاری بهینه ساختمان استفاده میشود.

فرق شناژ با فونداسیون در چیست؟

شناژها عناصری هستند که جهت یکپارچه سازی عملکرد پی ها در مقابل تغییر شکل‌ها و سایر عوامل موجود با اتصال بین آنها به 4 صورت اجرا میشوند: افقی، عمودی، مورب و مخفی.

شناژهای افقی در میان پی قرار میگیرند و اغلب برای توزیع بار ساختمان در سطح پی استفاده میشوند. شناژهای عمودی، نیز شناژهای افقی را به یکدیگر وصل میکنند.

 با اجرای شناژهای مورب در کنار شناژهای افقی، توزیع بارها به صورت متوازن ‌تر و یکنواخت‌ تر در پی صورت میگیرد. در ساختمان هایی با طول دهانه بیشتر از ۴ متر، شناژهای مخفی معمولاً با فواصل حدود ۲ متر استفاده میشوند. این کار باعث بهبود در استحکام و پایداری فونداسیون و ساختمان میشود.

از سوی دیگر، فونداسیون، بخشی از سازه است که وزن ساختمان و بارهای آن را به زمین منتقل میکند. هدف اصلی این سازه، توزیع بار ساختمان به طور یکنواخت و پایدار در سطح زمین است. این سازه ها میتوانند به صورت سطحی یا عمیق باشند. پی های سطحی در نزدیکی سطح زمین قرار میگیرند و پی های عمیق، معمولاً تا عمق ‌های بیشتری در خاک فرو می روند.

خلاصه مقاله

به طور کلی، فونداسیون به عنوان پایه اصلی ساختمان، بارهای ساختمان را به زمین منتقل میکند. اجرای صحیح آن باعث استحکام و پایداری ساختمان در برابر نیروها و عوامل زمینی میشود. بنابراین، پیشنهاد ما این است که برای اجرای مراحل پی از تیم کاری ماهر و مجرب کمک بگیرید.

مشاهده بیشتر

دسته بندی خدمات فونداسیون

برای مشاهده سرویس مورد نظر بر روی آن کلیک کنید.